تهویه مطبوع در خودرو چگونه کار می کند؟ + توصیه های مفید برای استفاده بهتر :: Wan Kar



یکی از گزینه های مهم و موثر برای دارندگان خودرو در ایران، کولر خودرو است. پس از تبدیل شدن آنکه پراید و پژو ۲۰۶ به خودروهای محبوب در بازار ایران، مشتریان ایرانی با آپشنی به نام کولر آشنا شدند. با توجه به اقلیم جغرافیایی حاکم بر اکثر مناطق ایران، وجود کولر در خودروهای شخصی نقش اساسی دارد. در واقع هر چه رادیاتور خودرو قدرتمندتر باشد این خودرو برای مشتریان ایرانی محبوبیت بیشتری خواهد داشت!


سیستم تهویه مطبوع خودرو که در اینجا کولر خودرو نامیده می شود مانند بسیاری از سیستم های دیگر خودرو عملکرد خود را دارد. البته روند کار یخچال های معمولی خودرو در بازار ایران چندان پیچیده نیست و اگر آن را نسبتاً خوب درک کنید، می توانید از یخچال خودرو به نحو مفیدی استفاده کنید.

کولر ماشین


تاریخچه یخچال ماشین


اگر از علاقه مندان به گشت و گذار در فضای مجازی هستید حتما تصاویری از خودروهای کلاسیک آمریکایی در ایران را دیده اید. بسیاری از این خودروها مجهز به سیستم تهویه مطبوع قدرتمند بودند که در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به عنوان یک گزینه لوکس به حساب می آمد. با این حال، تاریخچه کولر خودرو بیش از آن چیزی است که فکر می کنید!


تهویه مطبوع یا یخچال خودرو اولین مورد استفاده خودروسازان آمریکایی بود. ایالات متحده، بر خلاف اروپا، آب و هوای گرم و خشک داشت و رانندگان برای رانندگی طولانی به تهویه مطبوع نیاز داشتند. در نتیجه شرکت های آمریکایی از سیستم های تهویه مطبوع در خودروها برای رفع نیازهای مشتریان استفاده کردند.


اولین سیستم های تهویه مطبوع خودرو در طول دهه ۱۹۳۰ ظاهر شد و از دهه ۱۹۴۰ استفاده از رادیاتورهای خودرو رواج یافت. کولر خودرو ساختاری مشابه کولرهای گازی دارد و شامل کمپرسور، دستگاه ثابت، اواپراتور و خشک کن می باشد.

کولر ماشین


نوع امروزی تهویه مطبوع خودرو از دهه ۱۹۵۰ و پس از جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفته است. این سیستم اکنون قابل مدیریت و کوچک بود. یک دهه بعد، جنرال موتورز برای نشان دادن لوکس بودن محصولات خود، کولر خودرو را به گزینه ای استاندارد برای خودروهای کادیلاک تبدیل کرد.


توسعه تکنولوژی در زمینه سیستم های تهویه ساختمان باعث شده است که هزینه ساخت کولر خودرو به مرور زمان کاهش یابد. در دهه ۱۹۸۰، دوران اوج خودروهای سایز متوسط ​​و اقتصادی، یخچال خودرو به عنوان یک گزینه استاندارد برای اکثر خودروهای جهان شناخته شد.


اولین خودروهایی که در ایران به رادیاتور مجهز شدند، خودروهای آمریکایی مانند شورلت و کادیلاک بودند. البته برخی از نسخه های پیکان را می توان با کولر نیز سفارش داد. با این حال، تا زمان استفاده گسترده از پراید در دهه ۱۴۸۰، بسیاری از مشتریان ایرانی شانس داشتن خودرویی مجهز به تهویه مطبوع را نداشتند. امروزه کولر خودرو به یک انتخاب استاندارد برای تمامی خودروهای داخلی تبدیل شده است و مشتریان به حضور آن در خودروها عادت کرده اند.

کولر ماشین


کولر چگونه کار می کند؟


همانطور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم، یخچال خودرو ساختاری مشابه کمپرسور یخچال یا کولرهای خانگی دارد. این سیستم با دستکاری گاز مبرد کار می کند. گاز مبرد بین دو حالت مایع و جامد تغییر حالت می دهد و در نتیجه گرما و رطوبت را جذب می کند و هوای خشک و سرد تولید می کند. سیستم تهویه مطبوع با کنترل فشار و دما وضعیت گاز مبرد را بین دو حالت مایع و جامد تغییر می دهد.


اولین تهویه مطبوع خودرو از گاز R-12 معروف به فریون به عنوان مبرد یا گاز خنک کننده استفاده می کرد. این گاز بر اساس کلروفلوئوروکربن یا CFC تولید می شود و یک مبرد موثر محسوب می شود. گاز R-12 غیر قابل اشتعال و برای تنفس انسان غیر سمی است. با این حال، در اواخر دهه ۱۹۸۰، دانشمندان متوجه شدند که این گاز برای لایه اوزون مضر است. در نتیجه، آنها یک گاز مبرد جایگزین برای رادیاتور خودرو و سایر سیستم های تهویه مطبوع مدرن انتخاب کرده اند.


مبرد جایگزین رادیاتور خودرو R-134a نام دارد. این گاز بر پایه هیدروکربن فلوئوردار یا HFC ساخته شده است و خواص مخرب گاز فریون را ندارد. آخرین گاز مبرد در حال حاضر R-1234yf نام دارد که توسط سازندگان اروپایی استفاده می شود. این گاز به زودی به عنوان گاز مبرد استاندارد در ایالات متحده استفاده خواهد شد.

کولر ماشین


اجزای مختلف یخچال ماشین


یخچال ماشین از چند قسمت تشکیل شده است که هر کدام نقش خاصی دارند. در متن زیر به بررسی اجزای کلیدی سیستم خنک کننده خودرو می پردازیم.


کمپرسور: کمپرسور واحد محرک در سیستم خنک کننده خودرو است. این قطعه گاز کم فشار گرفته و به گاز فشار قوی تبدیل می کند. کمپرسور معمولا در جلوی موتور قرار دارد و قدرت آن توسط تسمه تامین می شود.


کندانسور: وظیفه کمپرسور فشرده سازی گاز و سپس تامین گاز فشرده و داغ به کندانسور می باشد. وظیفه کندانسور کاهش دمای گاز است. در نتیجه این عمل، مبرد گازی حالت خود را از حالت گازی به حالت مایع تغییر می دهد. کندانسور مانند رادیاتور خودرو عمل می کند و با استفاده از هوای ورودی به موتور، گاز را خنک می کند.


خشک کن: وظیفه خشک کن جداسازی آب از گاز خنک کننده است. خشک کن بین کندانسور و دستگاه اندازه گیری قرار دارد و آب را از مبرد خارج می کند.

کولر ماشین


دستگاه اندازه گیری: که به عنوان شیر انبساط نیز شناخته می شود، دستگاه اندازه گیری یخچال خودرو وظیفه کاهش فشار و دمای گاز مبرد را بر عهده دارد که اکنون به مایع تبدیل شده است.


اپراتور: در فاز نهایی مبرد گازی دوباره از مایع به گاز تبدیل می شود. در نتیجه این واکنش هوای سرد تولید می شود و با استفاده از اثر همرفتی، هوای کابین خودرو به تدریج سرد می شود.


مشکلات رایج تهویه مطبوع خودرو


کولر خودرو در مقایسه با بسیاری از سیستم های خودروی دیگر یک سیستم ساده در نظر گرفته می شود. با این حال، حتی این سیستم نیز می تواند مشکلاتی داشته باشد. یخچال ماشین یک سیستم بسته است و بنابراین نباید هیچ ارتباطی با محیط اطراف داشته باشد.


رایج ترین مشکل یخچال ماشین نشتی است. در صورت نشتی، مبرد گازی به آرامی از سیستم خنک کننده تخلیه می شود و سیستم تهویه مطبوع عملکرد خنک کننده خود را از دست می دهد. رفع این مشکل بسیار ساده است، زیرا باید نشتی را برطرف کرده و گاز مبرد را پر کنید.

کولر ماشین


اگرچه نشتی سیستم تهویه مطبوع یک مشکل رایج در نظر گرفته می شود، اما اگر آنها را نادیده بگیرید، آسیب زیادی به خودروی خود وارد خواهید کرد. کمبود گاز مبرد به راحتی باعث مشکلات کمپرسور می شود، زیرا این قسمت در غیاب گاز مبرد بسیار داغ می شود. کمپرسور رادیاتور خودرو معمولاً قابل تعمیر نیست و باید با هزینه زیاد آن را تعویض کنید.


یکی دیگر از مشکلاتی که رادیاتور خودرو را تهدید می کند آلودگی هوا است. گرد و غبار یا آلودگی صنعتی موجود در هوا می تواند به یخچال ماشین شما آسیب برساند. پس از ورود به هوای داخل خودرو، ذرات ریز آلودگی وارد کندانسور شده و به تدریج جریان هوای این قسمت را مسدود می کند.


چگونه از یخچال ماشین بهتر استفاده کنیم؟


تعمیرکاران حرفه ای و مکانیک های ماهر توصیه هایی را برای استفاده بهتر از یخچال خودرو به مالکان ارائه می دهند. در این بخش توصیه های مختصری را برای شما جمع آوری کرده ایم.


۱- ماشین خود را دور از نور مستقیم خورشید پارک کنید.


پارک کردن خودرو در زیر نور شدید آفتاب باعث گرم شدن اجزای داخلی خودرو می شود. در چنین شرایطی یخچال خودرو قادر به خنک سازی کابین نیست، زیرا قسمت های مختلف آن به شدت گرم می شود. تا زمانی که قسمت ها و کانال های مختلف رادیاتور خنک نشود، این سیستم قادر به خنک سازی کابین نیست.

کولر ماشین


۲- از روکش صندلی پارچه ای استفاده کنید.


استفاده از روکش صندلی چرمی به یکی از اجزای رایج مدل های کامل هر خودرو تبدیل شده است و اکثر مدل های پایه مجهز به روکش های پارچه ای هستند. با این حال روکش صندلی پارچه ای می تواند کمک بهتری برای کولر خودرو باشد. روکش های چرمی به سرعت گرمای محیط را جذب می کنند و خنک شدن آن ها بخش قابل توجهی از عملکرد کولر را به خود اختصاص می دهد.


۳- کولر را در کولر کمک کنید


وقتی ماشین شما به مدت طولانی در مکانی پارک شده است، لازم است هوا را عوض کنید. به همین دلیل لازم است پس از روشن شدن کولر خودرو، شیشه ها را پایین بیاورید و به کولر خودرو کمک کنید تا در مدت زمان کوتاه تری هوای داخل خودرو را مبادله کند.


۴- در فصل سرد کولر را روشن کنید


اگر به مدت طولانی از کولر خودرو استفاده نکنید، شاهد گرفتگی راه های داخلی آن خواهید بود. به همین دلیل توصیه می شود حتی در فصول سرد سال تهویه هوای خودرو را چندین بار روشن کنید تا گاز خنک کننده به داخل آن بریزد.

کولر ماشین


نتیجه


کولر خودرو یکی از گزینه های رفاهی مهم در خودروهای امروزی است که وجود آن برای کشوری مانند ایران ضروری به نظر می رسد. استفاده از کولر خودرو باعث افزایش مصرف سوخت خودرو شما می شود، اما افزایش مصرف سوخت به اندازه عدم استفاده از کولر نیست.


در واقع هنگام رانندگی در بزرگراه ها و جاده های خارج از شهر بهتر است شیشه ها را جمع کنید و کولر را روشن کنید. هنگام رانندگی در ترافیک شهری، باید برعکس عمل کنید، یعنی تهویه هوای ماشین را خاموش کنید و شیشه ها را پایین بیاورید. برای اطمینان از عملکرد صحیح تهویه مطبوع خودروی خود، بهتر است فیلتر هوای کابین را در طول سرویس های منظم تعویض کنید.

تهویه مطبوع در خودرو چگونه کار می کند؟


یخچال خودرو ساختاری مشابه کمپرسور یخچال یا کولر گازی خانگی دارد. این سیستم با دستکاری گاز مبرد کار می کند. گاز مبرد بین دو حالت مایع و جامد تغییر حالت می دهد و در نتیجه گرما و رطوبت را جذب می کند و هوای خشک و سرد تولید می کند.

در صورت نشتی رادیاتور خودرو چه باید کرد؟


رایج ترین مشکل یخچال ماشین نشتی است. در صورت نشتی، مبرد گازی به آرامی از سیستم خنک کننده تخلیه می شود و سیستم تهویه مطبوع عملکرد خنک کننده خود را از دست می دهد. در این صورت باید نشتی را تعمیر کرده و با گاز کولر پر کنید.

چگونه از یخچال ماشین بهتر استفاده کنیم؟


۱- ماشین خود را دور از نور مستقیم خورشید پارک کنید. ۲- از روکش صندلی پارچه ای استفاده کنید. ۳- با بازکردن پنجره پس از مدت ها ماندن در آفتاب به تهویه هوا در کولر کمک کنید. ۴- کولر را حتی در فصل سرما روشن کنید تا مسیرهای حرکت هوا مسدود نشود.